logo

Çatalca Mübadele Müzesi

                

 

Çatalca Mübadele Müzesi

Çatalca Mübadele müzesini ziyaretimizde Atila Karaelmas (Proje Koordinatörü), ile Çatalca Mübadele Müzesinde buluşarak Çatalca Müzesi ile ilgili bilgi alacaktım.Çatalca Kaleiçi Mahallesine tahtalı kahvenin önüne  geldiğimde Atila Bey  Müzeyi ziyaret eden konuklar ile müze merdivenlerinde konuşmakta idi .Müzeyi iki defa gezmiştim.Ama Atila Bey ile gezip bilgi almak bana büyük bir keyif verecekti.Öyle de oldu zaten Atila Bey konuklarını uğurladıktan sonra beni müzeyi gezdirerek  MÜBADELE  müze kuruluşu tarihsel süreci ile  bilgilendirdikten sonra;

1912-1922 yılları arasındaki savaşlar nedeniyle Balkanlar’da, Ege Adalarında ve Anadolu’da büyük acılar yaşandı. Balkan Savaşı sonrasınd yüz binlerce Müslüman savaşta yenik düşen Osmanlı ordusunun peşi sıra korku ve panik içinde doğdukları toprakları terk ederek Anadolu ‘ya sığındı.
Benzer trajedi, 1922 yılında Kurtuluş Savaşında yenik düşen Yunan ordusuyla beraber Anadolu’yu terk eden Ortodoks Rumların başına geldi. Bir ay gibi kısa bir süre içinde yüz binlerce Ortodoks Rum Yunanistan’a sığındı. Bu durum Yunanistan’da büyük sıkıntılara ve kaosa yol açtı. Yunanistan’ın nüfusu bir anda dörtte bir oranındaarttı.
Lozan Barış Konferansı toplandığında öncelikle sığınmacılar ve esirler konusu ele alındı. İngiltere temsilcisi Lord Curzon’un teklifi ve Milletler Cemiyeti görevlisi Nansen’in raporu doğrultusunda; Yunanistan’da yerleşik Müslümanlarla Türkiye’de yerleşik Ortodoks Rumların zorunlu göçünü öngören Mübadele Sözleşmesi imzalandı.
Bu sözleşme uyarınca; İstanbul’daki Ortodoks Rumlar ile Batı Trakya’daki Müslümanlar hariç Yunanistan’da yerleşik bütün Müslümanlar Türkiye’ye, Türkiye’de yerleşik bütün Ortodoks Rumlar Yunanistan’a gönderildi. Mübadele sözleşmesinin kapsamına 18 Ekim 1912 tarihinden sonra yurtlarını terk etmiş olanlar da alınarak mülteciler sorununa bir çözüm bulunmuşoldu.
Bu sözleşme ile iki milyon civarında insan yurtlarından kopartılarak, yeni yerleşim bölgelerinde yaşamaya mecbur edildi. Tarihimizdeki bu kitlesel ve zorunlu göçe kısaca mübadele, bu insanlara da mübadil deniyor.

Diyerek kısaca Mübadeleyi anlatan Karaelmas Çatalca-da açılan Mübadele müzesi ile ilgili olarak şunları söyledi;

2001 yılında Lozan Mübadilleri Vakfı kurulduğu sırada önemli amaçlarından birisi Mübadele Müzesi açmaktı. LMV Kuruluşundan sonraki yıllarda Çatalca Kaleiçi mahallesinin bu müze için çok uygun bir yer olduğuna karar verdi. Bu konuda daha 2001 yılında Çatalca belediyesi ile görüşüp bu projeyi gerçekleştirmek üzere ortak çalışmaya ilke kararı verildi ve protokol imzalandı. Aynı dönemde Müze olarak değerlendirilmesi düşünülen yapının sahipleri olan Ölçer ailesi ile görüşüldü. Aile LMV’nin bu projesini destekleyerek binalarını müze için tahsis edeceklerini belirttiler.
Önemli bir maddi kaynak gerektiren proje LMV tarafından Avrupa Kültür Başkenti İstanbul 2010 ajansına teklif olarak sunuldu. Aralık 2008. Uzun araştırmalar sonunda AKB İstanbul 2010 ajansı Müze proje teklifi kabul edildi. Haziran 2010. Röleve, Restitüsyon ve Restorasyon projeleri vakıf üyeleri Y. Mimar Sadrettin Soylu ile Y.Mimar Nüzhet AK tarafından daha önce tamamlanmış olan Müze inşaatı için uzun süren çalışmalar sonucu Belediye’den İnşaat ruhsatı alındı.

Eylül 2010.Yapılmış olan Protokoller nedeniyle 2010 yılında açılması zorunlu olan Müze inşaat, dekorasyon ve kürasyon çalışmaları için sadece 4 aya yakın bir süre kalmıştı. LMV kurucusu ve yönetim kurulu üyesi olarak bizzat yürüttüğüm çalışmalar, İnşaat ve dekorasyon çalışmalarını da üstlenen vakıf üyeleri Y. Mimar Sadrettin Soylu ile aynı zamanda Çatalcalı olan Y.Mimar Nüzhet Ak ile birlikte LMV ve LMD’nin tüm yöneticileri ve üyelerinin olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucu Mübadele Müzesi 18. Aralık. 2010 tarihinde tamamlandı.

    

Proje ortağı olarak Çatalca Belediyesi İnşaat süresinde başta başkan Cem Kara olmak üzere tüm çalışanları çok önemli katkılar sağladı. Ayrıca tarihi yapılarını müze için tahsis eden Ölçer ailesi başta Ersan Ertuğrul Ölçer olmak üzere tüm Kaleiçi halkının destekleri de Müzenin zamanında açılabilmesine önemli katkılar sağladı.Müze 20 Aralık 2010 tarihinde çok görkemli bir törenle açıldı.Tüm bürokratik engellere ve iklim koşullarının zorluklarına karşın zamanında açılan Mübadele Müzesi Türkiye’nin ilk göç temalı müzesi olarak çok ilgi çekti. Uluslar arası ve ulusal medya Müze hakkında çok fazla yayın yaptı’’ diyerek sözlerini tamamladı.

 

  

 

 

 

 

Share
371 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+1 = ?

Google Analytics Yandex Merica