logo

19 Şubat 2017

Çatalca merkez

 

 

Çatalca İslam (fERHAT PAŞA) Mahallesİ Kurulması

Türklerin Bizans Deltasına yerleşmeleri 1357 yılındadır,Gelibolu’nun zaptıyla başladı.O döneme kadar Türkler,Trakya’ya yalnız yeni topraklar kazanmak  için gelirlerdi.1372 yılında Çatalca yakınlarında ki İnceğiz şehri Sultan Murad tarafından alındı.Musa Çelebi, 1410 yılında Manöel II’yi yeniden İstanbul surları içine çekilmeye zorlayarak Çatalca’yı ikinci kez Osmanlı topraklarına kattı.Fetihten sora Silivri, Çatalca, Çekmece ve Halkis, Melandias, Daonion, Filea ve Andri’a ki adlı Rum kasabalarının geliştiği görülür. Buraya yerleşen göçmenler daha sonra ki tarihlerde gelmişlerdir.”Yerli” adıyla anılan Türkler başlangıçta şuköylerde oturmaktaydılar.Anaka, Avren, Yapağcı, Diasorani, Eksinoz, Kalfaköy, Karaca, Karaağaç, Kabakçı, Kalavri, Kızımcali, Kurfalı, Muha, Baklalı, Boyalı, Omarlı, Orhanlı, Orcun, Papaz Burgaz, Sarbeyli, Subaşköy, Sofosi Ciyez, DursunköyveÇilingir.Çatalca İslam Mahallesinin kurulmasında Sadrazam Ferhatpaşa’nın ve Kırım Hakanı GirayHan’ın rolübüyüktür. Kırımdan Nogay Tatarları ve Arnavutlar iskanın temel taşları  olmuşlardır.Çatalca İslam Mahallesi Osmanlı Devleti zamanında Nogay tatarları ve Arnavutlar iskan edilerek kurulmuştur.

 

Memalik-i Metruke ahalisinden Arnavut olarak Çatalca’da ne kadar nüfus olduğu oraya ne zaman geldikleri, emlak ve arazi sahibi olanlar ile yerli ahali ile izdivaç edenlerin ne kadar olduğuna dair malumat (BOA.DH.SN..THR.60-95.18/Ca/1333 (Hicrî)

 

 

Karpat, Kemal (2003), Osmanlı İmparatorluğu’nun Nüfusu (1830-1914), Demografik ve Sosyal Özellikleri, İstanbul.Memâlik-i Osmâniyye’nin 1330 Senesi Nüfûs İstatistiki, Dâhiliye Nezâreti Sicil-i Nüfûs İdâre-i Umûmiyyesi, Dersa’adet 1336.Sakin, Orhan (2011), Osmanlı’da Etnik Yapı ve 1914 Nüfusu, İstanbul Behar, Cem (1996), Osmanlı İmparatorluğu’nun ve Türkiye’nin Nüfusu 1500-1927, Ankara. Emecen 1997: F. Emecen, Hadım Ali Paşa, İslam Ansiklopedisi,C. 15, s. 4-5.Çağman 1991: F. Çağman, Baba Nakkaş. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 4, s. 369-370.Bilgin vd 2011: C. Bilgin/I. Yarış, İstanbul’un 100 Köyü, İstanbul: İBB Kültür A.Ş. Yayınları. Koçu 1970, 25 Şubat R. E. Koçu, Çatalca Sarayları. Tercüman, s. 5. Yüksel 1996: İ. A. Yüksel, Çatalca Kalfa Köyünde Şeyh Sinan Camii ve Külliyesi, Aslanapa Armaanı, s. 293-304. Cağaloğlu, İstanbul: Bağlam. Sezen 2006: T. Sezen,Osmanlı Yer Adları (Alfabetik Sırayla), Ankara:T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları.Dosya No : -Gömlek No :32036, Fon Kodu :EV.d. (Evkaf Defterleri),01/S /1273 (Hicrî) Dosya No :52 Gömlek No :55 Fon Kodu :Y.EE. (Yıldız Esas Evrakı).,Dosya No : – Gömlek No :6967 Fon Kodu :TS.MA.d. (Topkapı Sarayı Müzesi Arşiv Defterleri). Dosya No : – Gömlek No :16587 Fon Kodu :EV.d. (Evkaf Defterleri).

 

 

 

Çatalca Gayrimüslim Mahallesi(Kaleiçi Mahallesi)

 Çatalca’da Yunanistan ile karşılıklı yapılan nüfus mübadelesi öncesi1924 iki mahalleden birisi idi gayrimüslim mahallesi.

Osmanlı Arşiv belgelerinde ki bazı kayıtlarda gayrimüslim mahallesi Rum Mahallesi olarak geçmekte.Çatalca’da bu mahallede farklı din ve mezhepler,bir arada kardeşce yılarca  yaşamışlar.

Osmanlı Devletinde bir zamanlar bu mahalle de yaşamış Rumlar,bu mahallede yaşayan  gayrimüslim azınlıklar içinde en ayrıcalıklı unsurlardı.

     

 

Çatalca’da gayrimüslim mahallesinde1955 yılana kadar Katedral St George adanmış,St George kilisesi bulunmakta idi. St George kilisesi Κάλυπτε στον εσωτερικό του χώρο έκταση 774 τ. π. ενώ ο κήπος του είχε έκταση 132.iç mekan alanı 774 metrekare bahçeli, τ.π.dışı yoksul ve mütevazı görünüyordu, St George kilisesi içi zengin bir görünümü olan Bizans tarzı fresklerle süslenmiş bir kiliseydi

Bir zamanlar kilise içinde ibadet yapılırken Είχε ακόμα κρυστάλλινους πολυελαίους, χρυσά και αργυρά ιερά σκεύη.kilise içinde kutsal objeler, kristal avizeler, altın ve gümüş kutsal eşyalar bulunmakta idi. St George kilisesi Tα εγκαίνια του ναού τελέστηκαν στις 26 Αυγούστου του 1722, ενώ τα έξοδά του ανήλθαν στα 5.000 γρόσια.giderleri 5.000 kuruştu. Kilisenin resmi açılışı (26 Ağustos 1722) Φυσικά πρόκειται για νεότερο ναό που κτίστηκε στη θέση του παλιού που δεν εξυπηρετούσε πλέον τις θρησκευτικές ανάγκες των Μετρινών. Το 1924 η αξία του ναού εκτιμήθηκε στο ποσό των 7.740 χρυσών λιρών Τουρκίας.Çatalca ve köylerinde kiliseler Metropolit bir yapı içinde dinlerini özgürce yaşamışlardır.Çatalca ve Çatalca-ya bağlı köylerde  bulunan kiliselerinin bağlı olduğu Çatalca Metropolit binası bu mahallede idi.Ticaret ve kamu binaları bu mahallede bulunurken tüm sosyal yaşam bu mahallede gerçekleşiyordu.

Mahallede Çatalca Metropolit merkezi, kilise ile birlikte çok sayıda gayrimüslimler için kutsal sayılan ayazma bulunmakta idi.

Osmanlı Devleti öncesi bu mahallenin varlığını bazı kaynaklarda  bilinse de. Osmanlı bu kenti alındıktan sonra Fener-den bazı gayrimüslimlerin bu mahalleye iskan edildiklerini  belgelerde görmekteyiz.Çatalca gayrimüslim mahallesinde 19. Yüzyıl da Çatalca Hükümet Konağı,Çatalca Belediyesi ahşap iki katlı hizmet binası,Karakol,Askerlik Şubesi,Dispanser,Asmaki kır kahvesi,Palanga eğlence bahçesi,Lomborloz deresi,Gayrimüslim mezarlığı,Domuz dere,Çukur Çeşme, Topuklu Çeşmesi,Kırkmerdiven,Haniçe-nin kale surları,Ticaret Odası,son Osmanlı Meclisi Mebusu (1918-1920) Çatalca Rum Milletvekili Tokudidi-nin taş evi,değirmenler,yel değirmeni,fırın,bakkal,meyhaneler,eczane,taverna binası,demirci,çömlekçi,kiremithane,balıkçı ve ciğerci,abacı,kürkçü,berber,kunduracı  dükkanları tarihi çarşısı içinde idi.

  Çatalca Gayrimüslim mahallesinde (1924) Nüfus mübadelesi zamanı büyük göçler yaşanmıştır.Mübadele günlerinde Çatalca-nın gideni de olmuştur,geleni de.Çatalca Gayrimüslim mahallesinden gidenler Yunanistan-da Selanik ve Atina bölgesinde ki çeşitli yerleşim yerlerine iskan edilmişlerdir.Çatalca Gayrimüslim mahallesine Yunanistan-dan göç ederek iskan edilen mübadiller ise Yunanistan-ın Selanik bölgesinden(Nasliç,Drama,Langaza,Kesriye-den) Çatalca Gayrimüslim mahallesi ile Çatalca-nın köylerine iskan edilmişlerdir.Bu Mahallenin ismi Kaleiçi Mahallesi olarak değiştirilmiştir.

 

Mübadele tarihlerinde değişimin  İstanbul ve adalar dışında gerçekleşeceği önceden öğrenilmesi üzerine Çatalca bölgesi tüm yurttan çok büyük gayrimüslim nüfus yığılmalarına neden olunca Gazi Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Büyük Millet Meclisinin aldığı bir önerge ile Silivri,Büyükçekmece,Avcılar,Arnavutköy-ün bağlandığı  Çatalca  Vilayet-i adında ikinci sınıf bir Vilayet  kurulmuştur.1924.Bu sebeple Çatalca İstanbul Vilayeti dışında kalmış.Çatalca ve bu geniş coğrafya da ki gayrimüslimler mübadeleye tabi tutularak Yunanistan’a göç etmişlerdir.

 

 

 

    

 

 

 

 

Share
808 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+6 = ?

Google Analytics Yandex Merica